<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ar">
		<id>http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3</id>
		<title>الموسيقى العربية في تونس - تاريخ المراجعة</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;action=history"/>
		<updated>2026-07-22T18:45:59Z</updated>
		<subtitle>تاريخ التعديل لهذه الصفحة في الويكي</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.27.1</generator>

	<entry>
		<id>http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=8659&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bhikma في 09:00، 7 مارس 2017</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=8659&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-03-07T09:00:43Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='ar'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة 09:00، 7 مارس 2017&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l27&quot; &gt;سطر 27:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 27:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==ببليوغرافيا==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==ببليوغرافيا==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* البشروش محمد، &amp;quot;الموسيقى التونسية&amp;quot;، مجلة العالم &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;الأدبي،عدد17،تونس،جوان،1932&lt;/del&gt;. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* البشروش محمد، &amp;quot;الموسيقى التونسية&amp;quot;، &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''''&lt;/ins&gt;مجلة العالم &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;الأدبي'''''،عدد17،تونس،جوان،1932&lt;/ins&gt;. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* بوذينة محمد، الملحنون &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;التونسيون،دار &lt;/del&gt;بوذينة للنشر، الحمامات تونس،1998.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* بوذينة محمد، &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/ins&gt;الملحنون &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;التونسيون'''،دار &lt;/ins&gt;بوذينة للنشر، الحمامات تونس،1998.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;الموسوعة &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;الموسيقية،دار &lt;/del&gt;بوذينة للنشر، الحمامات تونس،1991.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/ins&gt;الموسوعة &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;الموسيقية'''،دار &lt;/ins&gt;بوذينة للنشر، الحمامات تونس،1991.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*التركي محمد الحبيب، تطور الإنتاج الموسيقي &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;التونسي، &lt;/del&gt;الدار التونسية &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;للنشر،تونس،&lt;/del&gt;.&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;1984&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*التركي محمد الحبيب، &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/ins&gt;تطور الإنتاج الموسيقي &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;التونسي'''، &lt;/ins&gt;الدار التونسية &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;للنشر،تونس،1984&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* عبد الوهاب حسن حسني، ورقات في الموسيقى وآلات الطرب في القطر &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;التونسي، &lt;/del&gt;مطبعة المنار، 1966. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* عبد الوهاب حسن حسني، &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/ins&gt;ورقات في الموسيقى وآلات الطرب في القطر &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;التونسي'''، &lt;/ins&gt;مطبعة المنار، 1966. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*المهدي صالح، مقامات الموسيقى &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;العربية، &lt;/del&gt;المعهد الرشيدي، تونس،1982.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*المهدي صالح، &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/ins&gt;مقامات الموسيقى &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;العربية'''، &lt;/ins&gt;المعهد الرشيدي، تونس،1982.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;إيقاعات الموسيقى العربية &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;وأشكالها، &lt;/del&gt;بيت الحكمة، تونس،2000.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/ins&gt;إيقاعات الموسيقى العربية &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;وأشكالها'''، &lt;/ins&gt;بيت الحكمة، تونس،2000.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الفن]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الفن]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bhikma</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=8216&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bhikma في 14:43، 21 فبفري 2017</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=8216&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-02-21T14:43:38Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='ar'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة 14:43، 21 فبفري 2017&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l35&quot; &gt;سطر 35:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 35:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;إيقاعات الموسيقى العربية وأشكالها، بيت الحكمة، تونس،2000.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;إيقاعات الموسيقى العربية وأشكالها، بيت الحكمة، تونس،2000.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;الموسيقى&lt;/del&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;الفن&lt;/ins&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bhikma</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=7133&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bhikma في 11:07، 1 فبفري 2017</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=7133&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-02-01T11:07:26Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='ar'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة 11:07، 1 فبفري 2017&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l32&quot; &gt;سطر 32:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 32:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*التركي محمد الحبيب، تطور الإنتاج الموسيقي التونسي، الدار التونسية للنشر،تونس،.1984&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*التركي محمد الحبيب، تطور الإنتاج الموسيقي التونسي، الدار التونسية للنشر،تونس،.1984&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* عبد الوهاب حسن حسني، ورقات في الموسيقى وآلات الطرب في القطر التونسي، مطبعة المنار، 1966. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* عبد الوهاب حسن حسني، ورقات في الموسيقى وآلات الطرب في القطر التونسي، مطبعة المنار، 1966. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;*المهدي صالح، مقامات الموسيقى العربية، المعهد الرشيدي، تونس،1982.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;إيقاعات الموسيقى العربية وأشكالها، بيت الحكمة، تونس،2000.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسيقى]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسيقى]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bhikma</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=7041&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bhikma في 09:02، 1 فبفري 2017</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=7041&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-02-01T09:02:42Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='ar'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة 09:02، 1 فبفري 2017&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l31&quot; &gt;سطر 31:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 31:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;الموسوعة الموسيقية،دار بوذينة للنشر، الحمامات تونس،1991.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;الموسوعة الموسيقية،دار بوذينة للنشر، الحمامات تونس،1991.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*التركي محمد الحبيب، تطور الإنتاج الموسيقي التونسي، الدار التونسية للنشر،تونس،.1984&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*التركي محمد الحبيب، تطور الإنتاج الموسيقي التونسي، الدار التونسية للنشر،تونس،.1984&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;* عبد الوهاب حسن حسني، ورقات في الموسيقى وآلات الطرب في القطر التونسي، مطبعة المنار، 1966. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسيقى]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسيقى]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bhikma</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=6939&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bhikma في 16:12، 31 جانفي 2017</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=6939&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-01-31T16:12:45Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='ar'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة 16:12، 31 جانفي 2017&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l30&quot; &gt;سطر 30:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 30:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* بوذينة محمد، الملحنون التونسيون،دار بوذينة للنشر، الحمامات تونس،1998.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* بوذينة محمد، الملحنون التونسيون،دار بوذينة للنشر، الحمامات تونس،1998.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;الموسوعة الموسيقية،دار بوذينة للنشر، الحمامات تونس،1991.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;الموسوعة الموسيقية،دار بوذينة للنشر، الحمامات تونس،1991.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;*التركي محمد الحبيب، تطور الإنتاج الموسيقي التونسي، الدار التونسية للنشر،تونس،.1984&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسيقى]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسيقى]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bhikma</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=6925&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bhikma في 15:46، 31 جانفي 2017</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=6925&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-01-31T15:46:53Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='ar'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة 15:46، 31 جانفي 2017&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l28&quot; &gt;سطر 28:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 28:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==ببليوغرافيا==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==ببليوغرافيا==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* البشروش محمد، &amp;quot;الموسيقى التونسية&amp;quot;، مجلة العالم الأدبي،عدد17،تونس،جوان،1932. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* البشروش محمد، &amp;quot;الموسيقى التونسية&amp;quot;، مجلة العالم الأدبي،عدد17،تونس،جوان،1932. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ببليوغرافيا ببليوغرافيا&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;بوذينة محمد، الملحنون التونسيون،دار بوذينة للنشر، الحمامات تونس،1998.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;الموسوعة الموسيقية،دار بوذينة للنشر، الحمامات تونس،1991.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسيقى]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسيقى]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bhikma</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=6920&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bhikma في 15:24، 31 جانفي 2017</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=6920&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-01-31T15:24:42Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='ar'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة 15:24، 31 جانفي 2017&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l26&quot; &gt;سطر 26:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 26:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;أمّا الموسيقى المستوردة فسواء أتت من المشرق أو من المغرب فقد ظلت محفوظة على أحسن ما يرام، مثلها مثل الكثير من التقاليد الفنية التي دخلت البلاد فبقيت تتناقلها الأجيال دون تغيير يذكر إلى أيامنا الحاضرة. ولئن تعاقبت على الأرض وأهلها الدول فإنّها تحافظ رغم ذلك، ربما لا شعوريّا، على تراثها النفيس المكتسب عبر العصور من قبل أجناس وحضارات شديدة الاختلاف.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;أمّا الموسيقى المستوردة فسواء أتت من المشرق أو من المغرب فقد ظلت محفوظة على أحسن ما يرام، مثلها مثل الكثير من التقاليد الفنية التي دخلت البلاد فبقيت تتناقلها الأجيال دون تغيير يذكر إلى أيامنا الحاضرة. ولئن تعاقبت على الأرض وأهلها الدول فإنّها تحافظ رغم ذلك، ربما لا شعوريّا، على تراثها النفيس المكتسب عبر العصور من قبل أجناس وحضارات شديدة الاختلاف.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==ببليوغرافيا==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* البشروش محمد، &amp;quot;الموسيقى التونسية&amp;quot;، مجلة العالم الأدبي،عدد17،تونس،جوان،1932. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* ببليوغرافيا ببليوغرافيا&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسيقى]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الموسيقى]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bhikma</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=6323&amp;oldid=prev</id>
		<title>Bhikma في 08:42، 22 جانفي 2017</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=6323&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-01-22T08:42:07Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='ar'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة 08:42، 22 جانفي 2017&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;سطر 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انتصبت منذ بداية القرن الرابع الهجري خلافة [[إفريقية]] بحلول العبيديين أو الفاطميين واستقرّت على التوالي ب[[القيروان]] ثمّ [[المهدية]]. وكان بلاط الأمراء بهما يستقطب أهل العلم والفن المشهورين ونذكر، مقتصرين على الغناء، أنّ عبيد الله المهدي مؤسّس الدولة التي تحمل اسمه قد أغدق نعمه على المعلّم مؤنس البغدادي الذي كان من أبرز مؤلفي الموسيقى ومؤسس المدرسة المغربية. وقد توفّي مؤنس هذا في [[المهدية]] سنة 314هـ/926م.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انتصبت منذ بداية القرن الرابع الهجري خلافة [[إفريقية]] بحلول العبيديين أو الفاطميين واستقرّت على التوالي ب[[القيروان]] ثمّ [[المهدية]]. وكان بلاط الأمراء بهما يستقطب أهل العلم والفن المشهورين ونذكر، مقتصرين على الغناء، أنّ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[المهدي عبيد الله الفاطمي|&lt;/ins&gt;عبيد الله المهدي&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;مؤسّس الدولة التي تحمل اسمه قد أغدق نعمه على المعلّم &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;مؤنس البغدادي&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;الذي كان من أبرز مؤلفي الموسيقى ومؤسس المدرسة المغربية. وقد توفّي مؤنس هذا في [[المهدية]] سنة 314هـ/926م.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ولم يمرّ أقلّ من قرن ونصف حتى زلزل مجتمع [[إفريقية]] هجوم القبائل الرحّل القادمة من سواحل البحر الأحمر فأضرت هذه القبائل بمعالم [[القيروان]] &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;والمنصورية &lt;/del&gt;و[[رقادة|رقّادة]] وذلك سنة 449هـ/1058م.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ولم يمرّ أقلّ من قرن ونصف حتى زلزل مجتمع [[إفريقية]] هجوم القبائل الرحّل القادمة من سواحل البحر الأحمر فأضرت هذه القبائل بمعالم [[القيروان]] &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;و[[صبرة المنصورية|المنصورية]] &lt;/ins&gt;و[[رقادة|رقّادة]] وذلك سنة 449هـ/1058م.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;على أنّ الساحل التونسي بقي صامدا. فقد أصبحت [[المهدية]] مركزا للحكم فحافظت على نفائس التراث العلمي والأدبي ب[[إفريقية]]. وإلى [[المهدية]] التجأ أهل العلم والفن، في ظل أمراء بني زيري الأخيرين: تميم ويحيى وعلي وعادت الفنون والشعر لتزدهر من جديد وقدم علماء ممتازون يبحثون عن الثروة فالتجؤوا إلى بلاط هؤلاء الأمراء المولعين بالفنون والذين لم يحالفهم الحظ، إذ كان عليهم مكافحة العرب الهلاليين في الداخل وملوك صقلية النرمان في الخارج.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;على أنّ الساحل التونسي بقي صامدا. فقد أصبحت [[المهدية]] مركزا للحكم فحافظت على نفائس التراث العلمي والأدبي ب[[إفريقية]]. وإلى [[المهدية]] التجأ أهل العلم والفن، في ظل أمراء بني زيري الأخيرين: تميم ويحيى وعلي وعادت الفنون والشعر لتزدهر من جديد وقدم علماء ممتازون يبحثون عن الثروة فالتجؤوا إلى بلاط هؤلاء الأمراء المولعين بالفنون والذين لم يحالفهم الحظ، إذ كان عليهم مكافحة العرب الهلاليين في الداخل وملوك صقلية النرمان في الخارج.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;في هذه الفترة ظهر في [[المهدية]] علم من أعلام ذلك العصر ذو شخصية طريفة جذّابة هو أبو الصلت أمية بن عبد العزيز. فلقد كان طبيبا وفيلسوفا وفلكيا وشاعرا وموسيقارا في آن واحد.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ولد بدانية بالأندلس (سنة 460هـ/1068م) ثمّ قدم إلى [[المهدية]] فاستقرّ بها وأصبح من خاصة الأمير يحيى بن تميم الزيري الذي أوفده إلى مصر سفيرا فاعتقل بمكتبة القاهرة حيث قيل إنّه بقي بها عشرين سنة. وعند خروجه منها - وقد أصبح علاّمة - عاد إلى [[المهدية]] حيث استقبله الأمير علي بن يحيى وأغدق عليه النعم. وقبل وفاته سنة 546هـ/1151م ألّف أبو الصلت لهذا الأمير عدّة كتب مهمّة في علم الفلك والطب وأخبار عصره والأدب والموسيقى. ويذكره ابن سعيد مؤرّخ قرطبة الكبير فيقول: &amp;quot;وعنه أخذ أهل [[إفريقية]] الألحان التي هي &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;الان &lt;/del&gt;بأيديهم&amp;quot;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;في هذه الفترة ظهر في [[المهدية]] علم من أعلام ذلك العصر ذو شخصية طريفة جذّابة هو [[أبو الصلت أمية بن عبد العزيز]]. فلقد كان طبيبا وفيلسوفا وفلكيا وشاعرا وموسيقارا في آن واحد.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ولد بدانية بالأندلس (سنة 460هـ/1068م) ثمّ قدم إلى [[المهدية]] فاستقرّ بها وأصبح من خاصة الأمير &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;يحيى بن تميم الزيري&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;الذي أوفده إلى مصر سفيرا فاعتقل بمكتبة القاهرة حيث قيل إنّه بقي بها عشرين سنة. وعند خروجه منها - وقد أصبح علاّمة - عاد إلى [[المهدية]] حيث استقبله الأمير &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;علي بن يحيى&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;وأغدق عليه النعم. وقبل وفاته سنة 546هـ/1151م ألّف أبو الصلت لهذا الأمير عدّة كتب مهمّة في علم الفلك والطب وأخبار عصره والأدب والموسيقى. ويذكره ابن سعيد مؤرّخ قرطبة الكبير فيقول: &amp;quot;وعنه أخذ أهل [[إفريقية]] الألحان التي هي &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;الآن &lt;/ins&gt;بأيديهم&amp;quot;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;وفي &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;رأيي &lt;/del&gt;أنّ الموسيقى التي تحدّثنا عنها هي التي كانت رائجة عند الحضر في تونس، لأنّ سكان الأرياف والبدو الرحّل من أهل الخيام كانت لهم دوما موسيقى مستقلة تماما عن التي ذكرناها آنفا. بل يمكن أنّ نجزم بأنّ لأغاني البدو مصدرا آخر كما هو شأن اللهجة التي يتكلّمونها.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;وفي &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;رأينا &lt;/ins&gt;أنّ الموسيقى التي تحدّثنا عنها هي التي كانت رائجة عند الحضر في تونس، لأنّ سكان الأرياف والبدو الرحّل من أهل الخيام كانت لهم دوما موسيقى مستقلة تماما عن التي ذكرناها آنفا. بل يمكن أنّ نجزم بأنّ لأغاني البدو مصدرا آخر كما هو شأن اللهجة التي يتكلّمونها.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ولا يمكن أن نفسّر بغير هذا التفسير ما تشعر به كلّ أذن موسيقية من فرق واضح بين هذين النوعين من الغناء. ولقد كان أوّل من تفطّن إلى هذا الفرق [[ابن خلدون]] بفضل ما أوتي من حسّ مرهف إذ حلّل هذه الظاهرة في المقدّمة النفيسة لمصنّفه التاريخي ذاكرا أنّ أغاني العرب الهلاليين وملاحمهم هي من الوجهة اللغوية &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ممّاثلة &lt;/del&gt;لأغاني البدو بإقليم حوران العراقي والسبب في ذلك أنّهما شقيقان ينتميان إلى مهد واحد هو الحجاز.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ولا يمكن أن نفسّر بغير هذا التفسير ما تشعر به كلّ أذن موسيقية من فرق واضح بين هذين النوعين من الغناء. ولقد كان أوّل من تفطّن إلى هذا الفرق [[ابن خلدون]] بفضل ما أوتي من حسّ مرهف إذ حلّل هذه الظاهرة في المقدّمة النفيسة لمصنّفه التاريخي ذاكرا أنّ أغاني العرب الهلاليين وملاحمهم هي من الوجهة اللغوية &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;مماثلة &lt;/ins&gt;لأغاني البدو بإقليم حوران العراقي والسبب في ذلك أنّهما شقيقان ينتميان إلى مهد واحد هو الحجاز.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;فهل يجوز إذن القول &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;إن ّ &lt;/del&gt;جميع ألحان البدو الرحّل في تونس (الطرق والقسيم والملزومة وغيرها...) ترجع إلى أصل حجازي؟ كلاّ. فلا شك في أنّ الأغلبية الكبرى للقبائل العربية التي استقرت بالمنطقة الوسطى من المغرب قد أتت من الشمال الغربي للجزيرة العربية (هلال، سليم، زغبة، رياح، هذيل وغيرها...) لكنّ الفاتحين العرب الذين توافدوا على [[إفريقية]] قبل هجوم سنة 449هـ/1057م كانوا ينتمون إلى مختلف جهات الجزيرة العربية (من شرقها:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;فهل يجوز إذن القول &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;إنّ &lt;/ins&gt;جميع ألحان البدو الرحّل في تونس (الطرق والقسيم والملزومة وغيرها...) ترجع إلى أصل حجازي؟ كلاّ. فلا شك في أنّ الأغلبية الكبرى للقبائل العربية التي استقرت بالمنطقة الوسطى من المغرب قد أتت من الشمال الغربي للجزيرة العربية (هلال، سليم، زغبة، رياح، هذيل وغيرها...) لكنّ الفاتحين العرب الذين توافدوا على [[إفريقية]] قبل هجوم سنة 449هـ/1057م كانوا ينتمون إلى مختلف جهات الجزيرة العربية (من شرقها: تميم وطيّ والأزد وعبس ومن جنوبها: رعينة وهمدان ومراد ومن شمالها: توجب وغسّان ولخم وذبيان) بقطع النظر عن العناصر المتغايرة القادمة من فارس والنهرين بالعراق والشام ومصر وغيرها. فالتقاليد المختلفة والمتباينة التي احتفظت بها كلّ هذه العناصر تشهد شهادة واضحة على تنافر المصادر وتعدّد الأجناس.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;تميم وطيّ والأزد وعبس ومن جنوبها: رعينة وهمدان ومراد ومن شمالها: توجب وغسّان ولخم وذبيان) بقطع النظر عن العناصر المتغايرة القادمة من فارس والنهرين بالعراق والشام ومصر وغيرها. فالتقاليد المختلفة والمتباينة التي احتفظت بها كلّ هذه العناصر تشهد شهادة واضحة على تنافر المصادر وتعدّد الأجناس.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;أمّا الموسيقي الحضرية التي كانت رائجة في البلاد التونسية وخاصة في مدن المنطقة الساحلية منها، فقد كانت دائما ترد عليها من الشرق أو من الغرب.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;أمّا الموسيقي الحضرية التي كانت رائجة في البلاد التونسية وخاصة في مدن المنطقة الساحلية منها، فقد كانت دائما ترد عليها من الشرق أو من الغرب.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;وحتى القرن السادس للهجرة/12م عندما كانت عاصمة [[إفريقية]] تارة [[القيروان]] وطورا [[المهدية]]، ما انفكت الحياة الفكرية والفنّ المعماري وسائر الفنون تنقل في مجملها عن الشرق (العراق والشام)، إلاّ أنّه ابتداء من القرن السابع الهجري/13م حدث تغيير كبير في البلاد قلب نسق مصادر التأثير وأنواعه.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;وحتى القرن السادس للهجرة/12م عندما كانت عاصمة [[إفريقية]] تارة [[القيروان]] وطورا [[المهدية]]، ما انفكت الحياة الفكرية والفنّ المعماري وسائر الفنون تنقل في مجملها عن الشرق (العراق والشام)، إلاّ أنّه ابتداء من القرن السابع الهجري/13م حدث تغيير كبير في البلاد قلب نسق مصادر التأثير وأنواعه.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ذلك أنّ تمركز الموحدين والحفصيين في البلاد تولّد عنه دخول تيار الأفكار من الغرب (من المغرب الأقصى والأندلس). ومعلوم أنّ هاتين الدولتين نشأتا بالمغرب الأقصى وأنّهما من أصل بربري واضح. فأصبحت العاصمة تونس وصارت مركزا مهمّا للحياة الفكرية والفنية في المغرب، ولكنّ لم تكن لها شخصيتها الخاصة.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ذلك أنّ تمركز الموحدين والحفصيين في البلاد تولّد عنه دخول تيار الأفكار من الغرب (من المغرب الأقصى والأندلس). ومعلوم أنّ هاتين الدولتين نشأتا بالمغرب الأقصى وأنّهما من أصل بربري واضح. فأصبحت العاصمة تونس وصارت مركزا مهمّا للحياة الفكرية والفنية في المغرب، ولكنّ لم تكن لها شخصيتها الخاصة.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ورغم ما بذل السلاطين الحفصيون من جهود لجلب أهل العلم والفنّ الأندلسيين لبلاطاتهم فإنّ عاصمتهم لم تكن سوى مرآة ضعيفة تعكس حياة قرطبة أو غرناطة أو فاس.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ورغم ما بذل السلاطين الحفصيون من جهود لجلب أهل العلم والفنّ الأندلسيين لبلاطاتهم فإنّ عاصمتهم لم تكن سوى مرآة ضعيفة تعكس حياة قرطبة أو غرناطة أو فاس.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ويكفي أن نطالع مؤلفات مؤرّخي ذلك العصر وخاصة [[ابن خلدون]] الذي كان شاهد عيان على الأحداث الجارية لنتبيّن أنّ تونس من الوجهة الفنية وخاصّة الموسيقية قد ظلّت مجرّد فرع تابع للأندلس.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ومن جهة أخرى جاء عرب الأندلس المغتربين عن بلادهم ليستقرّوا بشمال إفريقيا (من سنة 1492 إلى 1610م). فما كان منهم إلاّ أن رسّخوا الوضعية الموجودة والحاصلة من قبل، لأنّ الأغاني التي أتوا بها معهم (الغرناطي أو المالوف) كانت قد راجت قبل قدومهم بكثير، في أهمّ مدن الساحل المغربي.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ويكفي أنّ نطالع مؤلفات مؤرّخي ذلك العصر وخاصة [[ابن خلدون]] الذي كان شاهد عيان على الأحداث الجارية لنتبيّن أنّ تونس من الوجهة الفنية وخاصّة الموسيقية قد ظلّت مجرّد فرع تابع للأندلس.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;والخلاصة أنّ &amp;quot;الموسيقى العربية&amp;quot; في شمال إفريقيا كانت، في فترة الحكم &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;الإسلامي، &lt;/ins&gt;فنّا مستوردا سواء من الشرق، في أثناء الطور الأوّل لهذا الحكم، أو من الغرب في أثناء الطور الثاني.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ومن جهة أخرى جاء عرب الأندلس المغتربين عن بلادهم ليستقرّوا بشمال إفريقيا (من سنة 1492 إلى 1610م). فما كان منهم إلاّ أنّ رسّخوا الوضعية الموجودة والحاصلة من قبل، لأنّ الأغاني التي أتوا بها معهم (الغرناطي أو المالوف) كانت قد راجت قبل قدومهم بكثير، في أهمّ مدن الساحل المغربي.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;والخلاصة أنّ &amp;quot;الموسيقى العربية&amp;quot; في شمال إفريقيا كانت، في فترة الحكم &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;الاسلامي، &lt;/del&gt;فنّا مستوردا سواء من الشرق، في أثناء الطور الأوّل لهذا الحكم، أو من الغرب في أثناء الطور الثاني.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;فسكان البلاد الأصليون - أعني البربر - لم يكن لهم قطّ فنّ قائم الذات في مجال الموسيقى ولا في الأدب ولا في الفنّ المعماري. فمن المؤكّد أنّه لا وجود لتأثير ممكن من هذه الناحية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;فسكان البلاد الأصليون - أعني البربر - لم يكن لهم قطّ فنّ قائم الذات في مجال الموسيقى ولا في الأدب ولا في الفنّ المعماري. فمن المؤكّد أنّه لا وجود لتأثير ممكن من هذه الناحية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;أمّا الموسيقى المستوردة فسواء أتت من المشرق أو من المغرب فقد ظلت محفوظة على أحسن ما يرام، مثلها مثل الكثير من التقاليد الفنية التي دخلت البلاد فبقيت تتناقلها الأجيال دون تغيير يذكر إلى أيامنا الحاضرة. ولئن تعاقبت على الأرض وأهلها الدول فإنّها تحافظ رغم ذلك، ربما لا شعوريّا، على تراثها النفيس المكتسب عبر العصور من قبل أجناس وحضارات شديدة الاختلاف.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;أمّا الموسيقى المستوردة فسواء أتت من المشرق أو من المغرب فقد ظلت محفوظة على أحسن ما يرام، مثلها مثل الكثير من التقاليد الفنية التي دخلت البلاد فبقيت تتناقلها الأجيال دون تغيير يذكر إلى أيامنا الحاضرة. ولئن تعاقبت على الأرض وأهلها الدول فإنّها تحافظ رغم ذلك، ربما لا شعوريّا، على تراثها النفيس المكتسب عبر العصور من قبل أجناس وحضارات شديدة الاختلاف.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Bhikma</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=4226&amp;oldid=prev</id>
		<title>Akram في 09:57، 28 ديسمبر 2016</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=4226&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2016-12-28T09:57:42Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='ar'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة 09:57، 28 ديسمبر 2016&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;سطر 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انتصبت منذ بداية القرن الرابع الهجري خلافة [[إفريقية]] بحلول العبيديين أو الفاطميين واستقرّت على التوالي ب[[القيروان]] ثمّ [[المهدية]]. وكان بلاط الأمراء بهما يستقطب أهل العلم &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;والفنّ &lt;/del&gt;المشهورين ونذكر، مقتصرين على الغناء، أنّ عبيد الله المهدي مؤسّس الدولة التي تحمل اسمه قد أغدق نعمه على المعلّم مؤنس البغدادي الذي كان من أبرز مؤلفي الموسيقى ومؤسس المدرسة المغربية. وقد توفّي مؤنس هذا في [[المهدية]] سنة 314هـ/926م.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انتصبت منذ بداية القرن الرابع الهجري خلافة [[إفريقية]] بحلول العبيديين أو الفاطميين واستقرّت على التوالي ب[[القيروان]] ثمّ [[المهدية]]. وكان بلاط الأمراء بهما يستقطب أهل العلم &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;والفن &lt;/ins&gt;المشهورين ونذكر، مقتصرين على الغناء، أنّ عبيد الله المهدي مؤسّس الدولة التي تحمل اسمه قد أغدق نعمه على المعلّم مؤنس البغدادي الذي كان من أبرز مؤلفي الموسيقى ومؤسس المدرسة المغربية. وقد توفّي مؤنس هذا في [[المهدية]] سنة 314هـ/926م.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ولم يمرّ أقلّ من قرن ونصف حتى زلزل مجتمع [[إفريقية]] هجوم القبائل الرحّل القادمة من سواحل البحر الأحمر فأضرت هذه القبائل بمعالم [[القيروان]] والمنصورية و[[رقادة|رقّادة]] وذلك سنة 449هـ/1058م.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ولم يمرّ أقلّ من قرن ونصف حتى زلزل مجتمع [[إفريقية]] هجوم القبائل الرحّل القادمة من سواحل البحر الأحمر فأضرت هذه القبائل بمعالم [[القيروان]] والمنصورية و[[رقادة|رقّادة]] وذلك سنة 449هـ/1058م.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Akram</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=912&amp;oldid=prev</id>
		<title>Akram: أنشأ الصفحة ب'انتصبت منذ بداية القرن الرابع الهجري خلافة إفريقية بحلول العبيديين أو الفاطميين واستقرّت عل...'</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.mawsouaa.tn/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%82%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3&amp;diff=912&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2016-12-06T10:38:45Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;أنشأ الصفحة ب&amp;#039;انتصبت منذ بداية القرن الرابع الهجري خلافة إفريقية بحلول العبيديين أو الفاطميين واستقرّت عل...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحة جديدة&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;انتصبت منذ بداية القرن الرابع الهجري خلافة [[إفريقية]] بحلول العبيديين أو الفاطميين واستقرّت على التوالي ب[[القيروان]] ثمّ [[المهدية]]. وكان بلاط الأمراء بهما يستقطب أهل العلم والفنّ المشهورين ونذكر، مقتصرين على الغناء، أنّ عبيد الله المهدي مؤسّس الدولة التي تحمل اسمه قد أغدق نعمه على المعلّم مؤنس البغدادي الذي كان من أبرز مؤلفي الموسيقى ومؤسس المدرسة المغربية. وقد توفّي مؤنس هذا في [[المهدية]] سنة 314هـ/926م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ولم يمرّ أقلّ من قرن ونصف حتى زلزل مجتمع [[إفريقية]] هجوم القبائل الرحّل القادمة من سواحل البحر الأحمر فأضرت هذه القبائل بمعالم [[القيروان]] والمنصورية و[[رقادة|رقّادة]] وذلك سنة 449هـ/1058م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
على أنّ الساحل التونسي بقي صامدا. فقد أصبحت [[المهدية]] مركزا للحكم فحافظت على نفائس التراث العلمي والأدبي ب[[إفريقية]]. وإلى [[المهدية]] التجأ أهل العلم والفن، في ظل أمراء بني زيري الأخيرين: تميم ويحيى وعلي وعادت الفنون والشعر لتزدهر من جديد وقدم علماء ممتازون يبحثون عن الثروة فالتجؤوا إلى بلاط هؤلاء الأمراء المولعين بالفنون والذين لم يحالفهم الحظ، إذ كان عليهم مكافحة العرب الهلاليين في الداخل وملوك صقلية النرمان في الخارج.&lt;br /&gt;
في هذه الفترة ظهر في [[المهدية]] علم من أعلام ذلك العصر ذو شخصية طريفة جذّابة هو أبو الصلت أمية بن عبد العزيز. فلقد كان طبيبا وفيلسوفا وفلكيا وشاعرا وموسيقارا في آن واحد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ولد بدانية بالأندلس (سنة 460هـ/1068م) ثمّ قدم إلى [[المهدية]] فاستقرّ بها وأصبح من خاصة الأمير يحيى بن تميم الزيري الذي أوفده إلى مصر سفيرا فاعتقل بمكتبة القاهرة حيث قيل إنّه بقي بها عشرين سنة. وعند خروجه منها - وقد أصبح علاّمة - عاد إلى [[المهدية]] حيث استقبله الأمير علي بن يحيى وأغدق عليه النعم. وقبل وفاته سنة 546هـ/1151م ألّف أبو الصلت لهذا الأمير عدّة كتب مهمّة في علم الفلك والطب وأخبار عصره والأدب والموسيقى. ويذكره ابن سعيد مؤرّخ قرطبة الكبير فيقول: &amp;quot;وعنه أخذ أهل [[إفريقية]] الألحان التي هي الان بأيديهم&amp;quot;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وفي رأيي أنّ الموسيقى التي تحدّثنا عنها هي التي كانت رائجة عند الحضر في تونس، لأنّ سكان الأرياف والبدو الرحّل من أهل الخيام كانت لهم دوما موسيقى مستقلة تماما عن التي ذكرناها آنفا. بل يمكن أنّ نجزم بأنّ لأغاني البدو مصدرا آخر كما هو شأن اللهجة التي يتكلّمونها.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ولا يمكن أن نفسّر بغير هذا التفسير ما تشعر به كلّ أذن موسيقية من فرق واضح بين هذين النوعين من الغناء. ولقد كان أوّل من تفطّن إلى هذا الفرق [[ابن خلدون]] بفضل ما أوتي من حسّ مرهف إذ حلّل هذه الظاهرة في المقدّمة النفيسة لمصنّفه التاريخي ذاكرا أنّ أغاني العرب الهلاليين وملاحمهم هي من الوجهة اللغوية ممّاثلة لأغاني البدو بإقليم حوران العراقي والسبب في ذلك أنّهما شقيقان ينتميان إلى مهد واحد هو الحجاز.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فهل يجوز إذن القول إن ّ جميع ألحان البدو الرحّل في تونس (الطرق والقسيم والملزومة وغيرها...) ترجع إلى أصل حجازي؟ كلاّ. فلا شك في أنّ الأغلبية الكبرى للقبائل العربية التي استقرت بالمنطقة الوسطى من المغرب قد أتت من الشمال الغربي للجزيرة العربية (هلال، سليم، زغبة، رياح، هذيل وغيرها...) لكنّ الفاتحين العرب الذين توافدوا على [[إفريقية]] قبل هجوم سنة 449هـ/1057م كانوا ينتمون إلى مختلف جهات الجزيرة العربية (من شرقها:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تميم وطيّ والأزد وعبس ومن جنوبها: رعينة وهمدان ومراد ومن شمالها: توجب وغسّان ولخم وذبيان) بقطع النظر عن العناصر المتغايرة القادمة من فارس والنهرين بالعراق والشام ومصر وغيرها. فالتقاليد المختلفة والمتباينة التي احتفظت بها كلّ هذه العناصر تشهد شهادة واضحة على تنافر المصادر وتعدّد الأجناس.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
أمّا الموسيقي الحضرية التي كانت رائجة في البلاد التونسية وخاصة في مدن المنطقة الساحلية منها، فقد كانت دائما ترد عليها من الشرق أو من الغرب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وحتى القرن السادس للهجرة/12م عندما كانت عاصمة [[إفريقية]] تارة [[القيروان]] وطورا [[المهدية]]، ما انفكت الحياة الفكرية والفنّ المعماري وسائر الفنون تنقل في مجملها عن الشرق (العراق والشام)، إلاّ أنّه ابتداء من القرن السابع الهجري/13م حدث تغيير كبير في البلاد قلب نسق مصادر التأثير وأنواعه.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ذلك أنّ تمركز الموحدين والحفصيين في البلاد تولّد عنه دخول تيار الأفكار من الغرب (من المغرب الأقصى والأندلس). ومعلوم أنّ هاتين الدولتين نشأتا بالمغرب الأقصى وأنّهما من أصل بربري واضح. فأصبحت العاصمة تونس وصارت مركزا مهمّا للحياة الفكرية والفنية في المغرب، ولكنّ لم تكن لها شخصيتها الخاصة.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ورغم ما بذل السلاطين الحفصيون من جهود لجلب أهل العلم والفنّ الأندلسيين لبلاطاتهم فإنّ عاصمتهم لم تكن سوى مرآة ضعيفة تعكس حياة قرطبة أو غرناطة أو فاس.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ويكفي أنّ نطالع مؤلفات مؤرّخي ذلك العصر وخاصة [[ابن خلدون]] الذي كان شاهد عيان على الأحداث الجارية لنتبيّن أنّ تونس من الوجهة الفنية وخاصّة الموسيقية قد ظلّت مجرّد فرع تابع للأندلس.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ومن جهة أخرى جاء عرب الأندلس المغتربين عن بلادهم ليستقرّوا بشمال إفريقيا (من سنة 1492 إلى 1610م). فما كان منهم إلاّ أنّ رسّخوا الوضعية الموجودة والحاصلة من قبل، لأنّ الأغاني التي أتوا بها معهم (الغرناطي أو المالوف) كانت قد راجت قبل قدومهم بكثير، في أهمّ مدن الساحل المغربي.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
والخلاصة أنّ &amp;quot;الموسيقى العربية&amp;quot; في شمال إفريقيا كانت، في فترة الحكم الاسلامي، فنّا مستوردا سواء من الشرق، في أثناء الطور الأوّل لهذا الحكم، أو من الغرب في أثناء الطور الثاني.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فسكان البلاد الأصليون - أعني البربر - لم يكن لهم قطّ فنّ قائم الذات في مجال الموسيقى ولا في الأدب ولا في الفنّ المعماري. فمن المؤكّد أنّه لا وجود لتأثير ممكن من هذه الناحية.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
أمّا الموسيقى المستوردة فسواء أتت من المشرق أو من المغرب فقد ظلت محفوظة على أحسن ما يرام، مثلها مثل الكثير من التقاليد الفنية التي دخلت البلاد فبقيت تتناقلها الأجيال دون تغيير يذكر إلى أيامنا الحاضرة. ولئن تعاقبت على الأرض وأهلها الدول فإنّها تحافظ رغم ذلك، ربما لا شعوريّا، على تراثها النفيس المكتسب عبر العصور من قبل أجناس وحضارات شديدة الاختلاف.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تصنيف:الموسوعة التونسية]]&lt;br /&gt;
[[تصنيف:الموسيقى]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Akram</name></author>	</entry>

	</feed>